Internetowa Poradnia Psychologiczna.

Opublikowano: 2024-07-24 18:37:00 | Kategoria: Podcasty | Autor: Aleksandra Jaruga

W tym odcinku podcastu Psychologonline24 rozmawiam o wpływie marihuany na zdrowie psychiczne — o tym, jak THC oddziałuje na mózg i układ dopaminowy, oraz co mówią badania naukowe o związku między marihuaną a depresją, schizofrenią i uzależnieniem. Ten artykuł rozwija temat odcinka i stoi samodzielnie — nawet jeśli nie odsłuchasz podcastu, znajdziesz tu kompletną, oparta na badaniach odpowiedź na pytanie, jak marihuana wpływa na psychikę.

Z tego artykułu dowiesz się:

jak THC oddziałuje na mózg i układ dopaminowy,
dlaczego marihuana może dawać krótkotrwałą euforię, a jednocześnie długoterminowe problemy zdrowotne,
jaki jest naukowo potwierdzony związek między marihuaną a depresją, schizofrenią i uzależnieniem,
co mówi współczesna psychologia i psychiatria o tym temacie,
jak rozpoznać u siebie lub bliskiej osoby sygnały niepokojące.

Listen to "S03E04 Co robi m@rihuana z głową" on Spreaker.

Lek na stres czy czynnik ryzyka? Temat, który dzieli

Wpływ marihuany na zdrowie psychiczne budzi wiele kontrowersji i emocji, bo krążą o nim dwie sprzeczne narracje. Jedna mówi, że marihuana łagodzi stres i lęk. Druga — że zwiększa ryzyko zaburzeń psychicznych. Prawda, jak to często bywa w nauce, nie jest jednoznacznym "tak" albo "nie" — zależy od dawki, częstotliwości używania, wieku, w którym się zaczyna, i indywidualnej podatności biologicznej.

Ten artykuł nie ocenia moralnie używania marihuany — przedstawia to, co pokazują badania naukowe o jej wpływie na psychikę, żebyś mogła czy mógł podjąć bardziej świadomą decyzję, opartą na faktach, nie na sprzecznych opiniach z internetu.

Jak THC działa na mózg i układ dopaminowy

THC (delta-9-tetrahydrokannabinol) to główny psychoaktywny składnik marihuany. Działa na receptory kannabinoidowe w mózgu, wpływając między innymi na układ dopaminowy — sieć odpowiedzialną za odczuwanie przyjemności, motywację i nagrodę. To właśnie ta interakcja tłumaczy, dlaczego marihuana może dawać krótkotrwałe uczucie euforii i odprężenia.

Problem zaczyna się przy regularnym, częstym używaniu. Badania na zwierzętach konsekwentnie pokazują, że THC zwiększa uwalnianie dopaminy, a u ludzi nadmierna, długotrwała stymulacja tego układu jest związana z ryzykiem wystąpienia objawów psychotycznych — czyli takich jak omamy czy urojenia, typowe dla schizofrenii i innych zaburzeń psychotycznych.

Dlaczego krótkotrwała euforia może prowadzić do długoterminowych problemów

Mechanizm, który daje przyjemność "tu i teraz", przy częstym powtarzaniu zaczyna działać na niekorzyść układu nerwowego. Regularna, silna stymulacja układu dopaminowego może prowadzić do jego rozregulowania — z czasem mózg potrzebuje więcej substancji, by uzyskać ten sam efekt (tolerancja), a naturalna zdolność do odczuwania przyjemności bez substancji może się obniżać.

U osób z biologiczną podatnością na zaburzenia psychotyczne (np. z obciążeniem rodzinnym schizofrenią) regularne, intensywne używanie marihuany, szczególnie w młodym wieku, gdy mózg wciąż się rozwija, może przyspieszyć wystąpienie epizodu psychotycznego, który mógłby się nie pojawić — albo pojawić się później — bez tej ekspozycji.

Co mówi współczesna psychologia i psychiatria

Związek między marihuaną a psychozą jest jednym z najlepiej zbadanych obszarów w tej dziedzinie. Kluczowa, wielokrotnie cytowana praca naukowa na ten temat — rozdział D'Souzy i współpracowników z Yale School of Medicine w książce "Marijuana and Madness" pod redakcją Davida Castle'a i Robina Murraya — opisuje mechanizm, w którym THC modeluje objawy zbliżone do psychozy poprzez interakcję z układem dopaminowym, i wyjaśnia, dlaczego może to mieć znaczenie dla zrozumienia samej schizofrenii.

Duże badania epidemiologiczne potwierdzają zależność dawka-efekt: im częstsze i intensywniejsze używanie marihuany, tym wyższe ryzyko wystąpienia objawów psychotycznych — a osoby chorujące już na schizofrenię reagują na THC silniej niż osoby zdrowe. Nowsze badania z użyciem obrazowania mózgu (2025) wskazują na konkretny mechanizm biologiczny łączący intensywne używanie marihuany z podwyższonym sygnałem neuromelaniny w układzie dopaminowym, co może częściowo wyjaśniać, czemu częste używanie zwiększa ryzyko omamów i urojeń.

Związek marihuany z depresją jest mniej jednoznaczny przyczynowo niż z psychozą — badania pokazują korelację, ale trudniej jednoznacznie ustalić, czy marihuana wywołuje depresję, czy osoby z depresją częściej sięgają po marihuanę, próbując samodzielnie regulować nastrój (samoleczenie). Co ważne, badania nad używaniem marihuany w celu leczenia lęku i depresji nie potwierdzają jej skuteczności terapeutycznej w tym zakresie — jedno z badań pokazało, że u osób sięgających po marihuanę w celu radzenia sobie z bólem, lękiem czy depresją, objawy się nie poprawiały, a ryzyko rozwoju zaburzenia związanego z używaniem marihuany podwajało się.

Ważne jest też to, czego badania nie potwierdzają: nie każdy, kto spróbuje marihuany, rozwinie zaburzenie psychiczne — ryzyko jest zależne od częstotliwości używania, wieku inicjacji, indywidualnej podatności genetycznej i obciążenia rodzinnego.

Źródła: Castle D.J., Murray R.M. (red., 2004), Marijuana and Madness, Cambridge University Press; Murray R.M. i wsp. (2016), Traditional marijuana, high-potency cannabis and synthetic cannabinoids: increasing risk for psychosis, World Psychiatry.

Co warto wiedzieć

Mit: Marihuana jest naturalna, więc nie może szkodzić psychice. Fakt: Naturalne pochodzenie substancji nie oznacza braku wpływu na mózg — THC aktywnie oddziałuje na układ dopaminowy, z realnymi konsekwencjami przy częstym używaniu.

Mit: Marihuana skutecznie leczy lęk i depresję. Fakt: Badania nie potwierdzają jej skuteczności terapeutycznej w tym zakresie — u osób próbujących nią leczyć lęk czy depresję objawy często się nie poprawiały, a ryzyko problemowego używania wzrastało.

Mit: Od marihuany nie można się uzależnić, tak jak od innych substancji. Fakt: Regularne używanie może prowadzić do tolerancji i uzależnienia psychicznego — rozregulowania układu nagrody, które utrudnia odczuwanie przyjemności bez substancji.

Mit: Ryzyko psychozy po marihuanie dotyczy tylko osób, które już mają problemy psychiczne. Fakt: Podatność biologiczna (np. obciążenie rodzinne schizofrenią) zwiększa ryzyko, ale badania epidemiologiczne pokazują zależność dawka-efekt również w populacji ogólnej.

Posłuchaj całego odcinka podcastu

W odcinku podcastu rozwijam temat wpływu marihuany na mózg, układ dopaminowy i ryzyko zaburzeń psychicznych, opierając się na badaniach naukowych, w tym na książce "Marijuana and Madness" Davida Castle'a. Artykuł daje Ci fundament — podcast pokazuje szerszy kontekst tych badań.

FAQ

Czy marihuana pomaga na stres i lęk, czy go pogłębia? Może dawać krótkotrwałe odprężenie, ale badania nie potwierdzają jej skuteczności terapeutycznej w leczeniu lęku — przy regularnym używaniu ryzyko problemów psychicznych, w tym nasilenia lęku, wzrasta.

Jak THC wpływa na mózg i układ dopaminowy? THC działa na receptory kannabinoidowe, zwiększając uwalnianie dopaminy — mechanizm dający krótkotrwałą euforię, który przy częstej stymulacji może prowadzić do rozregulowania układu nagrody.

Czy marihuana może wywołać schizofrenię? Badania epidemiologiczne pokazują zależność dawka-efekt między intensywnością używania marihuany a ryzykiem psychozy, szczególnie u osób z biologiczną podatnością — związek jest jednym z najlepiej zbadanych w tej dziedzinie.

Czy marihuana zwiększa ryzyko depresji? Związek jest potwierdzony korelacyjnie, choć mechanizm przyczynowy jest mniej jednoznaczny niż w przypadku psychozy — możliwe jest też, że osoby z depresją częściej sięgają po marihuanę.

Czy od marihuany można się uzależnić psychicznie? Tak — regularne używanie może prowadzić do tolerancji i rozwoju zaburzenia związanego z używaniem marihuany (cannabis use disorder), potwierdzonego w badaniach klinicznych.

Z tego artykułu warto zapamiętać

THC wpływa na układ dopaminowy, dając krótkotrwałą euforię, ale przy regularnym używaniu rozregulowuje ten system.
Związek marihuany z psychozą i schizofrenią jest jednym z najlepiej zbadanych obszarów w tej dziedzinie, z potwierdzoną zależnością dawka-efekt.
Marihuana nie jest skutecznym sposobem leczenia lęku czy depresji — badania nie potwierdzają jej terapeutycznej wartości w tym zakresie.
Ryzyko problemów psychicznych zależy od częstotliwości używania, wieku inicjacji i indywidualnej podatności biologicznej.
Regularne używanie może prowadzić do realnego uzależnienia psychicznego.

Powiązane artykuły

Jeżeli używanie marihuany zaczęło być dla Ciebie sposobem na radzenie sobie ze stresem, lękiem czy trudnymi emocjami, a nie okazjonalną, kontrolowaną sytuacją, to sygnał, który warto potraktować poważnie — nie z pozycji oceny, a troski o siebie. To bardzo częsty temat, z którym pracujemy w gabinecie, i nie musisz czekać, aż sytuacja się pogorszy, żeby o tym porozmawiać. Rozmowa z psychologiem lub psychoterapeutą może pomóc zrozumieć, jaką funkcję pełni dla Ciebie marihuana — czy to faktycznie relaks, czy próba samodzielnego leczenia czegoś, co wymaga innego wsparcia — i wypracować zdrowsze sposoby radzenia sobie z tym, co Cię trapi. Jeśli martwisz się o kogoś bliskiego, warto też pamiętać, że rozmowa oparta na faktach, bez oceniania, częściej otwiera drzwi do zmiany niż konfrontacja czy krytyka.

Autor wpisu

Aleksandra Jaruga

Psycholog, Seksuolog, Certyfikowany Psychoterapeuta PTP

Konsultacja indywidualna • 250 zł

Jestem Psychologiem, Seksuologiem i Certyfikowanym Psychoterapeutą Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, pracującym w nurcie integratywnym, który łączy różne kierunki psychoterapii tak aby maksymalnie dobrze dostosować sposób pracy do potrzeb pacjenta. Zajmuję się przede wszystkim pomocą psychologiczną osobom z PTSD, ze skutkami długotrwałego stresu, lękami, fobiami, nerwicą, depresją, zaburzeniami osobowości, DDA i DDD, oraz interwencją kryzysową w trudnych momentach życia. Przez wiele lat pracowałam z żołnierzami i prowadziłam Punkt Konsultacji Psychologicznej dla Rodzin, Centrum Interwencji Kryzysowej JW. Jestem założycielem pierwszej w Polsce poradni online Psychologonline24 oraz gabinetów SENS w Rzeszowie. Prowadzę podcast psychologiczny Psychologonline24 dostępny na Youtube i Spotify.

Zobacz profil Umów wizytę

Zakres pomocy